Egzamin maturalny - biologia

 

Data	Przedmiot	Arkusze	Przykład rozwiązania
11 maja	Biologia	Arkusz - poziom podstawowy Arkusz - poziom rozszerzony	arkusz - klucz odpowiedzi (pp i pr)

7. Wymień trzy funkcje płynu mózgowo-rdzeniowego.

transport hormonów, usuwanie produktów metabolizmu, ochrona ośrodkowego układu nerwowego

8. Podaj nazwę schorzenia polegającego na nadmiernym gromadzeniu się płynu mózgowo-rdzeniowego.

wodogłowie

9. a) Wymień dwa czynniki, od których zależy ilość kreatyniny w osoczu.

tempo produkcji kreatyniny przez mięśnie, wielkość filtracji kłębuszkowej

b) Odczytaj z wykresu, jak zmieni się stężenie kreatyniny w osoczu, jeśli GFR zmniejszy się o połowę.

stężenie kreatyniny w osoczu zwiększy się dwukrotnie

10. Wymień dwie właściwości jelita zapobiegające namnażaniu się flory bakteryjnej.

warstwa śluzu, symbiotyczna mikroflora jelitowa

11. a) Wyjaśnij, dlaczego lekarze zalecają przyjmowanie preparatów żelaza łącznie z witaminą C.

Witamina C jest związkiem redukującym, stąd ułatwia wchłanianie żelaza

b) Wyjaśnij, dlaczego ludzie stosujący dietę wegetariańską są często narażeni na niedobory żelaza.

Związki roślinne zawarte w pokarmie hamują wchłanianie żelaza

12. Podaj nazwę opisanej witaminy. Wymień jeden objaw jej niedoboru.

witamina C - wypadanie zębów

13. Wyjaśnij, dlaczego tylko główne antygeny grupowe (AB0 i Rh) są przyczyną poważnych powikłań potransfuzyjnych.

Są wysoce immunogenne.

14. Podaj nazwy typów mutacji chromosomowych przedstawionych na schematach.

a) K O O M Ó R K A - duplikacja
b) K O M R K A - decencja interstycjalna
c) K O M Ó R K - decencja terminalna
d) K Ó M O R K A - inwersja

15. Przedstaw dane z tabeli w postaci piramidy biomasy.

od dołu: producenci, konsumenci I rzędu, konsumenci II rzędu, konsumenci III rzędu

16. Wymień dwie przyczyny równomiernego rozmieszczenia osobników w populacji.

samotniczy tryb życia, terytorializm

17. a) Ustal, do jakiego typu dowodów potwierdzających ewolucję należą przedstawione skamieniałości.

bezpośrednie dowody potwierdzające ewolucję

b) Wyjaśnij znaczenie skamieniałości dla paleontologów. Podaj dwa argumenty.

rekonstrukcja budowy wymarłych organizmów, opisanie form pośrednich pomiędzy głównymi organizmami

18. Wyjaśnij, czym różni się wpływ acetylocholiny na włókna mięśnia szkieletowego od wpływu na włókna
mięśnia sercowego.

Pobudza skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych szkieletowych i hamuje skurcz mięśnia sercowego

19. a) Wyjaśnij, dlaczego najwyższą odporność na DDT wykazywały ptaki i ssaki.

ptaki i ssaki są większymi kręgowcami, a ich ciało jest nieprzepuszczalne dla wody

b) Wyjaśnij, dlaczego tkanki ptaków i ssaków drapieżnych osiągają największy stopień koncentracji DDT.

DDT kumuluje się w organizmach żywych, a ptaki i ssaki są ostatnimi ogniwami łańcuchów pokarmowych

c) Wyjaśnij, dlaczego DDT zaburzał równowagę ekologiczną biocenoz.

Wpływał na piramidę troficzną, co zmieniało liczebnośc zwierząt roslinożernych

20. Podaj dwa przystosowania pozwalające na zmianę preferencji pokarmowych w ewolucji człowieka

rozwój mowy i mózgu, umiejętnośc wytwarzania narzędzi

21. Uzasadnij sens zaaplikowania płynu Lugola obywatelom Polski w związku z katastrofą elektrowni w Czarnobylu.

Płyn Lugola ze względu na zawrty w nim jod służy jako środek profilaktyczny przed zachorowaniem na raka tarczycy.

22. Wyjaśnij, dlaczego konflikt serologiczny może spowodować zaburzenia rozwoju płodu.

Wrytrocyty płodu rozpadają się, uwalniając hemoglobinę, której to produkty rozpadu są toksyczne dla organizmu.

23. Uporządkuj etapy realizowania informacji genetycznej (A–D) prowadzące do powstania funkcjonalnego białka. Wpisz litery (A-D) w odpowiedniej kolejności w wykropkowanych miejscach.

B – przepisywanie informacji z DNA na RNA
D – zmiany posttranskrypcyjne cząsteczki mRNA
A – proces tworzenia się łańcucha polipeptydowego z aminokwasów na bazie matrycowego RNA
C – modyfikacja utworzonego łańcucha polipeptydowego

24. Wyjaśnij wpływ procesu resorpcji na objętość moczu.

Resorpcja zmniejsza objętość moczu.

25. Na podstawie schematu i własnej wiedzy biologicznej ustal wpływ zaznaczonych hormonów na poszczególne narządy.

cholecystokinina stymuluje pracę woreczka żółciowego, sekretyna stymuluje pracę trzustki, gastryna stymuluje pracę żołądka